DOKUZ EYLÜL ÜNiVERSiTESi MÜHENDiSLiK FAKÜLTESi

SOCRATES-ERASMUS PROGRAMI

Ülkemiz bu programa 1999 yılında dahil olmuş ve gerekli kurumların yapılandırılması sürecine başlanmıştır.

Genel olarak Socrates Programı
Eğitim alanında işbirliği için Avrupa Topluluğu eylem programı, Socrates'in ilk yürürlük aşaması 14 Mart 1995'te Avrupa Parlamentosu ile AB Bakanlar Konseyinin ortak kararı ile başlatılmıştır.

Program eğitime Avrupa boyutunu getirmeyi ve katılımcı ülkeler arasındaki işbirliğini güçlendirerek eğitimin kalitesini güçlendirmeyi amaçlamaktadır. Her yaştaki ve düzeydeki eğitimi kapsayan Avrupa çapındaki ilk girişim olup, yaşam boyu öğrenme kavramına kapsamlı bir yaklaşim getirmektedir. Socrates'in önemli bir özelliği, karsılıklı eğitim işbirliği ve okul ortakliğı projeleri, öğretim ve üniversite kadrosunun ve üniversite öğrencilerinin değisimi, elektronik uzaktan öğretim yöntemlerinin kullanımı ve eğitim yöneticileri arasındaki Avrupa çapındaki bilgi ağlari ve bu bütüncül yaklaşımın parçalarını oluşturmaktadır. Bu bağlamda Sokrates, Avrupa Birliği'nin katılımcı ülkelerin eğitim konusunda işbirliğini öngören çok genis kapsamlı bir programidir ve ana okulundan, mesleki eğitim ve yetişkin eğitimine kadar olan her düzeyde öğrenci ve öğretim kadrosu değişimini kapsamaktadır. Socrates ilke olarak eğitim programı olup, araştırmayı kapsamaz.
Genel olarak Socrates Eğitim programının en önemli objektifleri; programa katılan ülkeler arasında eğitimde Avrupa boyutunu güçlendirme, Avrupa dillerinin öğrenilmesine yardımcı olmak, işbirliği, hareketlilik ve engellerin ortadan kaldirilmasi, egitimdeki yeniliklerin desteklenmesi ve faydali olabilecek ortak stratejilerin gelistirilmesi yoluyla Avrupa düzeyinde Kaliteli egitimin gelismesine katkida bulunma.

Socrates Programinin Hukuki Temeli ve Programdan Faydalanan Ülkeler

Avrupa eylem programi Socrates, Avrupa Parlamentosu ve Bakanlar konseyinin 14 Mart 1995 tarihli kararina istinaden 1995-1999 yillari arasinda islemek üzere kurulmustur. Bu kararin kendisi, Avrupa Birliginin kurulus antlasmasinin 126 ve 127 inci maddelerini temel alir. Programin ikinci asamasini (2000-2006) olusturacak karar hakkinda ortak karar prosedürü geregince Avrupa Parlamentosu ile Bakanlar Konseyi arasinda 4.12.1999 tarihli Genel Kurulunda kabul edilmistir.
Programin birinci asamasi 15 Avrupa Birligi ülkesini kapsamakta olup bunun yani sira Norveç, Izlanda ve Liechtenstein' ile Ortak Üye statüsünde bulunan Orta ve Dogu Avrupa ülkeleri ile Kibris ve Malta yi kapsamaktadir (Tablo 1). 2000-2006 yillari arasini kapsayan ikinci bölümde ise Türkiye'nin de katilimi öngörülmüstür.

Socrates Programindan faydalanan ülkeler
Avrupa Birligi Ülkeleri ve Üye Statüsü Resmen Kabul Edilen Aday Ülkeler:

Avusturya, Belçika, Danimarka, Almanya, Finlandiya, Fransa, Yunanistan, Irlanda, Italya, Luxemburg, Hollanda, Portekiz, Ispanya, Isviçre, Ingiltere. (Izlanda, Liechtenstein, Norveç).
Bulgaristan, Güney Kibris, Çek Cumhuriyeti, Estonya, Macaristan, ettonya, Lituanya, Malta, Polonya, Romanya, Slovakia, Slavonia

- Türkiye

Hedef kitle
Programin çesitli eylemleri kapsaminda saglanan desteklerden ögrenciler, egitim kadrosu ve yöneticileri ile egitim kurumlarinin yani sira eylemine göre egitim kurumlari ile isbirligi halinde yerel kurum ve örgütler, dernek ve vakiflar, sirket ve konsorsiyumlar, sanayii ve ticaret odalari, arastirma merkez ve kurumlari ile diger toplumsal taraflar yararlanirlar.

Genel Olarak Soctares Egitim Programinin Destekledigi Etkinlikler

o Üniversite ögrencileri, ögretim elamanlari, ögretmenler ve egitimle ilgili yöneticilerin uluslararasi hareketliligi.

o Bilgi iletisim teknolojilerinin egitimde kullanimi hakkindaki uluslararasi projeler.

o Bilgi deneyim aktarimi ile kurumsal iliskileri amaçlayan bilgi iletisim aglari.

o Dil ögretimi ve kültürler arasi egitimi öngören uluslararasi projeler ve kisi hareketliligi.

o Egitimde yenilikçi yaklasimlari içeren uluslararasi projeler.

o Avrupa çapinda egitimle ilgili bilgi toplama amaçli olusumlar.
Socrates egitim programi genel olarak 8 eylemden olusmaktadir

1 Comenius (Okullar)
2 Erasmus (Yüksek Ögretim)
3 Grundtvig (Yasam boyu ögremnme)
4 Lingua (Dil Programlari)
5 Minerva (Uzaktan Ögretim, ICT)
6 Egitim sisteminde yenilik ve gözlemler
7 Ortak eylemler
8 Yan önlemler

Socrates Egitim Programinin Organizasyonu
o Avrupa Komisyonu

o Komisyon: (Avrupa Egitim ve Kültür Genel Direktörlügü). Merkezi faaliyetleri organize eder, yeni politikalar üretir. Genel olarak, katilimci ülkelerde programin isleyisini söz konusu ülkelerdeki uluslar ajanslar ile isbirligi içinde yürütür.

o Ulusal Otorite: Her katilimci ülkede Sokrates programinin yürütülmesinden sorumlu devlet bakanligi.

o Ulusal Ajans: Bütün katilimci ülkeler tarafindan kurulmasi gerekir ve programin gayri merkezi olan faliyetlerini organize eder. Faaliyetleri konusunda ilgili devlet bakanligi ve komisyona karsi sorumludur. Ulusal ajans koordinatörü ilgili devlet bakanligi tarafindan atanir.

o Üniversiteler, okullar v.s
Socrates Egitim Programinin Finansal Kaynagi
Programa katilan bütün ülkelerin finansal katkisi öngörülmektedir ve program Avrupa Birligi'nin finansal yardimini degil, ülkeler arasi esit düzeylerde yürüyen bir isbirligini içerir.
Ülkelerin olusacak havuzdan alacaklari pay gayri merkezi eylemler kapsaminda tahsis edilecek faliyetlerden ibarettir ve gerisi ülkenin içindeki yararlanicilarin sunacaklari proje önerilerinin basarisina baglidir.
Bes yillik ilk asama için toplam 933 milyon Euro dolar harcanmis ve yedi yillik ikinci asama için 1850 Euro dolar harcanmasi planlanmistir. Birinci bes yillik programda toplam bütcenin eylemlere göre dagilimi asagidaki gibi olmustur.

oComenius: 27%

oErasmus: 51%

oGrundtvig: 7%
-Yillik bütçenin maksimum 4.5% teknik yardim ve ulusal ajanslar için harcanmistir

ERASMUS
Zaman zaman "Socrates-Erasmus" olarak da adlandirilan Erasmus programi, Socrates programinin altinda yer alan sekiz alt programdan biri olup tamamen yüksekögretimle ilgili uygulamalarini kapsamaktadir. Bu alt programin adi 1469-1536 yillari arasinda yasamis ve yasami boyunca Avrupa'nin çesitli ülkelerinde bulunan üniversitelerde dersler vererek bir bakima bugünkü Erasmus ögrencilerinin ilki olarak görülen hümanist düsünür Desiderius Erasmus'dan gelmektedir. Erasmus adi ayni zamanda programin resmi adina karsilik gelen su ifadenin de kisaltmasidir: European Community Action Scheme for the Mobility of University Students.
Programin amaci Avrupa Birligi ülkeleriyle aday ülkelerin yüksek ögretim kurumlari arasindaki isbirligini tesvik edip gelistirerek yüksekögretimde Avrupa boyutunu ön plana çikarmaktir. Bu amaçla Erasmus programi kapsaminda her yil binlerce ögrenciye ve ögretim elamanina egitim ve ögretim faaliyetlerinin bir kismini yurtdisinda geçirme imkani taninmakta, bunun yaninda ortak arastirma projeleri, yogun programlar, müfredat gelistirme çalismalari, ve Avrupa çapinda Tematik Aglarin finansmani saglanmaktadir.
Tüm bu çalismalar-etkinlikler asagidaki basliklar altinda toplanmaktadir
Ögrenci ve ögretim elamani degisimleri:
Yüksekögretim kurumlari tarafindan imzalanacak ikili anlasmalar (Bilateral Agreements) çerçevesinde ögrenciler egitimlerinin bir kismini yurtdisinda geçirebilirler. 3 ila 12 ay arasinda degisebilecek bu süre zarfinda ögrenciler, seyahat, dil hazirligi ve ülkeler arasindaki ekonomik farkliliklardan dogabilecek masraflari karsilamak üzere bir miktar tahsisatla ödüllendirilirler. Tahsisatin miktari gidilecek ülkenin ekonomik kosullari dogrultusunda belirlenecek olup her ay için 200 ila 500 Euro arasinda degismektedir. Ayrica gidilen kuruma egitim harci yatirilmamaktadir.
Erasmus kapsaminda ögretim elamanlari da kisa süreli olarak partner bir kurulusta bulunabilmekte ve ders verebilmektedir. Bu süre 1 ila 8 hafta arasinda degisebilmektedir.
Yogun Programlar (Intensive Programmes-IP):
Süresi 1 haftadan 3 aya kadar degisebilen bu programlarin temel amaci farkli ülkelerden gelen arastirmacilari akademi disindan gelen uzmanlarla bir araya getirmektir. Katilimcilarin yol ve kalacak yer masraflari program tarafindan karsilanmaktadir.
Müfredat Gelistirme Etkinlikleri (Curriculum Development-CD):
Erasmus programi, herhangi bir alanda verilecek yüksekögretime iliskin ders programlarinin gelistirilmesini ve uygulanip yayginlastirilmasini da desteklemektedir. Erasmus tan bu alanda mali destek alabilmek için en az üç farkli ülkeden katilimcinin varligi sarttir. Bu çerçevede üç tür etkinlige mali destek saglanmaktadir:

o Ortak projelerle hem lisans hem de lisansüstü düzeylerde egitim programlarinin olusturulmasi,

o Avrupa Bütünlesmesinin çesitli yönlerini temel alacak sekilde Avrupa Modüllerinin olusturulmasi,

o Daha önce gelistirilmis müfredatlarin uygulanmasi ve yayginlastirilmasi.

o 3 ortaktan bir tanesi mutlaka AB üyesi olmali
Avrupa Çapinda Tematik Aglar (Thematic Networks-TN)
Tematik aglar, belirli bir disiplinde ya da akademik konuda ortak çalismalar yürütmek üzere akademik birlikler, meslek kuruluslari, özel sektör ve kamu sektöründen gelen katilimcilar, hatta ögrenci organizasyonlarinin bir araya gelmesi sonucu olusur. Burada temel amaç, üzerinde çalisilan konunun Avrupa boyutunu vurgulamak, eger bir sorun alani söz konusu ise ortak çözümler üretmektir. Bu aglarda ele alinacak konular belirli bir disipline has olabilecegi gibi disiplinler arasi ya da çok disiplinli bir konu da olabilir.
Tematik Ag çalismalarina katilan kurumlardan biri koordinatör konumunda olup bu konuma Avrupa Birligi Komisyonu ile yaptigi Kurumsal Anlasma (Institutional Contract) çerçevesinde sahip olur. Komisyondan projeye gelecek mali destek de katilimcilara bu kurum araciligiyla ulastirilir. Ayrica Tematik Ag projesi sona erse de koordinatör kurum proje sonuçlarinin uygulanmasini ve yayginlastirilmasini devam ettirerek Erasmus programindan özel destek alabilir.

Avrupa Kredi Transfer Sistemi (European Credit Transfer System-ECTS):
Sokrates-Erasmus kapsaminda desteklenen bir baska etkinlik alanini olusturan Avrupa Kredi Transfer Sistemi bir akademik denklik sistemi olup, temel amaci farkli ülkelerin egitim kurumlarinda ögrenim gören degisim ögrencilerinin aldiklari derslerin sonuçlarinin olabildigince adil bir biçimde ilgili kurumlarca karsilikli olarak taninmasini saglamaktir. Bu sistemin uzun vadeli amaci ise, kredi ve notlandirma konularinda Avrupa çapinda standartlasmayi saglamak, böylelikle Avrupa Bütünlesmesinin egitim boyutunu güçlendirmektir. Bu bakimdan Avrupa Kredi Transfer Sistemi, yüksek ögrenim alaninda Avrupa çapinda geçerli bir 'ortak dil olarak nitelendirilmektedir.

Hazirlik Ziyaretleri (Preparatory Visits-PV):
Sokrates-Erasmus programina katilacak kurumlarin ikili anlasma imzalama süreçlerinde yapmalari gereken hazirlik ziyaretleri de program tarafindan mali olarak desteklenmektedir.
Yukarida ayri ayri basliklar altinda ele alinan konular uygulamada kolaylik saglamasi açisindan üç temel grup altinda yer alir:

Erasmus 1 : Üniversitelere 'Avrupa Boyutu' olan etkinliklerinde saglanacak mali destek,
Erasmus 2 : Ögrenci ve ögretim görevlilerine yönelik bireysel mali destek,
Erasmus 3 : Tematik Aglar

Daha fazla bilgi için;
http://www.europa.eu.int/comm/education/erasmus.html