|
DOKUZ EYLÜL ÜNiVERSiTESi MÜHENDiSLiK FAKÜLTESi |
![]() ![]() ![]() ![]() ![]() |
SOCRATES-ERASMUS PROGRAMI
Ülkemiz bu programa 1999
yılında dahil olmuş ve gerekli kurumların yapılandırılması sürecine başlanmıştır.
Genel olarak Socrates
Programı
Eğitim alanında işbirliği için Avrupa Topluluğu eylem programı, Socrates'in
ilk yürürlük aşaması 14 Mart 1995'te Avrupa Parlamentosu ile AB Bakanlar Konseyinin
ortak kararı ile başlatılmıştır.
Program eğitime Avrupa
boyutunu getirmeyi ve katılımcı ülkeler arasındaki işbirliğini güçlendirerek
eğitimin kalitesini güçlendirmeyi amaçlamaktadır. Her yaştaki ve düzeydeki
eğitimi kapsayan Avrupa çapındaki ilk girişim olup, yaşam boyu öğrenme kavramına
kapsamlı bir yaklaşim getirmektedir. Socrates'in önemli bir özelliği, karsılıklı
eğitim işbirliği ve okul ortakliğı projeleri, öğretim ve üniversite kadrosunun
ve üniversite öğrencilerinin değisimi, elektronik uzaktan öğretim yöntemlerinin
kullanımı ve eğitim yöneticileri arasındaki Avrupa çapındaki bilgi ağlari
ve bu bütüncül yaklaşımın parçalarını oluşturmaktadır. Bu bağlamda Sokrates,
Avrupa Birliği'nin katılımcı ülkelerin eğitim konusunda işbirliğini öngören
çok genis kapsamlı bir programidir ve ana okulundan, mesleki eğitim ve yetişkin
eğitimine kadar olan her düzeyde öğrenci ve öğretim kadrosu değişimini kapsamaktadır.
Socrates ilke olarak eğitim programı olup, araştırmayı kapsamaz.
Genel olarak Socrates Eğitim programının en önemli objektifleri; programa
katılan ülkeler arasında eğitimde Avrupa boyutunu güçlendirme, Avrupa dillerinin
öğrenilmesine yardımcı olmak, işbirliği, hareketlilik ve engellerin ortadan
kaldirilmasi, egitimdeki yeniliklerin desteklenmesi ve faydali olabilecek
ortak stratejilerin gelistirilmesi yoluyla Avrupa düzeyinde Kaliteli egitimin
gelismesine katkida bulunma.
Socrates Programinin
Hukuki Temeli ve Programdan Faydalanan Ülkeler
Avrupa eylem programi
Socrates, Avrupa Parlamentosu ve Bakanlar konseyinin 14 Mart 1995 tarihli
kararina istinaden 1995-1999 yillari arasinda islemek üzere kurulmustur. Bu
kararin kendisi, Avrupa Birliginin kurulus antlasmasinin 126 ve 127 inci maddelerini
temel alir. Programin ikinci asamasini (2000-2006) olusturacak karar hakkinda
ortak karar prosedürü geregince Avrupa Parlamentosu ile Bakanlar Konseyi arasinda
4.12.1999 tarihli Genel Kurulunda kabul edilmistir.
Programin birinci asamasi 15 Avrupa Birligi ülkesini kapsamakta olup bunun
yani sira Norveç, Izlanda ve Liechtenstein' ile Ortak Üye statüsünde bulunan
Orta ve Dogu Avrupa ülkeleri ile Kibris ve Malta yi kapsamaktadir (Tablo 1).
2000-2006 yillari arasini kapsayan ikinci bölümde ise Türkiye'nin de katilimi
öngörülmüstür.
Socrates Programindan
faydalanan ülkeler
Avrupa Birligi Ülkeleri ve Üye Statüsü Resmen Kabul Edilen Aday Ülkeler:
Avusturya, Belçika, Danimarka,
Almanya, Finlandiya, Fransa, Yunanistan, Irlanda, Italya, Luxemburg, Hollanda,
Portekiz, Ispanya, Isviçre, Ingiltere. (Izlanda, Liechtenstein, Norveç).
Bulgaristan, Güney Kibris, Çek Cumhuriyeti, Estonya, Macaristan, ettonya,
Lituanya, Malta, Polonya, Romanya, Slovakia, Slavonia
- Türkiye
Hedef kitle
Programin çesitli eylemleri kapsaminda saglanan desteklerden ögrenciler, egitim
kadrosu ve yöneticileri ile egitim kurumlarinin yani sira eylemine göre egitim
kurumlari ile isbirligi halinde yerel kurum ve örgütler, dernek ve vakiflar,
sirket ve konsorsiyumlar, sanayii ve ticaret odalari, arastirma merkez ve
kurumlari ile diger toplumsal taraflar yararlanirlar.
Genel Olarak Soctares
Egitim Programinin Destekledigi Etkinlikler
o Üniversite ögrencileri,
ögretim elamanlari, ögretmenler ve egitimle ilgili yöneticilerin uluslararasi
hareketliligi.
o Bilgi iletisim teknolojilerinin
egitimde kullanimi hakkindaki uluslararasi projeler.
o Bilgi deneyim aktarimi
ile kurumsal iliskileri amaçlayan bilgi iletisim aglari.
o Dil ögretimi ve kültürler
arasi egitimi öngören uluslararasi projeler ve kisi hareketliligi.
o Egitimde yenilikçi yaklasimlari
içeren uluslararasi projeler.
o Avrupa çapinda egitimle
ilgili bilgi toplama amaçli olusumlar.
Socrates egitim programi genel olarak 8 eylemden olusmaktadir
1 Comenius (Okullar)
2 Erasmus (Yüksek Ögretim)
3 Grundtvig (Yasam boyu ögremnme)
4 Lingua (Dil Programlari)
5 Minerva (Uzaktan Ögretim, ICT)
6 Egitim sisteminde yenilik ve gözlemler
7 Ortak eylemler
8 Yan önlemler
Socrates Egitim Programinin
Organizasyonu
o Avrupa Komisyonu
o Komisyon: (Avrupa Egitim
ve Kültür Genel Direktörlügü). Merkezi faaliyetleri organize eder, yeni politikalar
üretir. Genel olarak, katilimci ülkelerde programin isleyisini söz konusu
ülkelerdeki uluslar ajanslar ile isbirligi içinde yürütür.
o Ulusal Otorite: Her
katilimci ülkede Sokrates programinin yürütülmesinden sorumlu devlet bakanligi.
o Ulusal Ajans: Bütün
katilimci ülkeler tarafindan kurulmasi gerekir ve programin gayri merkezi
olan faliyetlerini organize eder. Faaliyetleri konusunda ilgili devlet bakanligi
ve komisyona karsi sorumludur. Ulusal ajans koordinatörü ilgili devlet bakanligi
tarafindan atanir.
o Üniversiteler, okullar
v.s
Socrates Egitim Programinin Finansal Kaynagi
Programa katilan bütün ülkelerin finansal katkisi öngörülmektedir ve program
Avrupa Birligi'nin finansal yardimini degil, ülkeler arasi esit düzeylerde
yürüyen bir isbirligini içerir.
Ülkelerin olusacak havuzdan alacaklari pay gayri merkezi eylemler kapsaminda
tahsis edilecek faliyetlerden ibarettir ve gerisi ülkenin içindeki yararlanicilarin
sunacaklari proje önerilerinin basarisina baglidir.
Bes yillik ilk asama için toplam 933 milyon Euro dolar harcanmis ve yedi yillik
ikinci asama için 1850 Euro dolar harcanmasi planlanmistir. Birinci bes yillik
programda toplam bütcenin eylemlere göre dagilimi asagidaki gibi olmustur.
oComenius: 27%
oErasmus: 51%
oGrundtvig: 7%
-Yillik bütçenin maksimum 4.5% teknik yardim ve ulusal ajanslar için harcanmistir
ERASMUS
Zaman zaman "Socrates-Erasmus" olarak da adlandirilan Erasmus programi,
Socrates programinin altinda yer alan sekiz alt programdan biri olup tamamen
yüksekögretimle ilgili uygulamalarini kapsamaktadir. Bu alt programin adi
1469-1536 yillari arasinda yasamis ve yasami boyunca Avrupa'nin çesitli ülkelerinde
bulunan üniversitelerde dersler vererek bir bakima bugünkü Erasmus ögrencilerinin
ilki olarak görülen hümanist düsünür Desiderius Erasmus'dan gelmektedir. Erasmus
adi ayni zamanda programin resmi adina karsilik gelen su ifadenin de kisaltmasidir:
European Community Action Scheme for the Mobility of University Students.
Programin amaci Avrupa Birligi ülkeleriyle aday ülkelerin yüksek ögretim kurumlari
arasindaki isbirligini tesvik edip gelistirerek yüksekögretimde Avrupa boyutunu
ön plana çikarmaktir. Bu amaçla Erasmus programi kapsaminda her yil binlerce
ögrenciye ve ögretim elamanina egitim ve ögretim faaliyetlerinin bir kismini
yurtdisinda geçirme imkani taninmakta, bunun yaninda ortak arastirma projeleri,
yogun programlar, müfredat gelistirme çalismalari, ve Avrupa çapinda Tematik
Aglarin finansmani saglanmaktadir.
Tüm bu çalismalar-etkinlikler asagidaki basliklar altinda toplanmaktadir
Ögrenci ve ögretim elamani degisimleri:
Yüksekögretim kurumlari tarafindan imzalanacak ikili anlasmalar (Bilateral
Agreements) çerçevesinde ögrenciler egitimlerinin bir kismini yurtdisinda
geçirebilirler. 3 ila 12 ay arasinda degisebilecek bu süre zarfinda ögrenciler,
seyahat, dil hazirligi ve ülkeler arasindaki ekonomik farkliliklardan dogabilecek
masraflari karsilamak üzere bir miktar tahsisatla ödüllendirilirler. Tahsisatin
miktari gidilecek ülkenin ekonomik kosullari dogrultusunda belirlenecek olup
her ay için 200 ila 500 Euro arasinda degismektedir. Ayrica gidilen kuruma
egitim harci yatirilmamaktadir.
Erasmus kapsaminda ögretim elamanlari da kisa süreli olarak partner bir kurulusta
bulunabilmekte ve ders verebilmektedir. Bu süre 1 ila 8 hafta arasinda degisebilmektedir.
Yogun Programlar (Intensive Programmes-IP):
Süresi 1 haftadan 3 aya kadar degisebilen bu programlarin temel amaci farkli
ülkelerden gelen arastirmacilari akademi disindan gelen uzmanlarla bir araya
getirmektir. Katilimcilarin yol ve kalacak yer masraflari program tarafindan
karsilanmaktadir.
Müfredat Gelistirme Etkinlikleri (Curriculum Development-CD):
Erasmus programi, herhangi bir alanda verilecek yüksekögretime iliskin ders
programlarinin gelistirilmesini ve uygulanip yayginlastirilmasini da desteklemektedir.
Erasmus tan bu alanda mali destek alabilmek için en az üç farkli ülkeden katilimcinin
varligi sarttir. Bu çerçevede üç tür etkinlige mali destek saglanmaktadir:
o Ortak projelerle hem
lisans hem de lisansüstü düzeylerde egitim programlarinin olusturulmasi,
o Avrupa Bütünlesmesinin
çesitli yönlerini temel alacak sekilde Avrupa Modüllerinin olusturulmasi,
o Daha önce gelistirilmis
müfredatlarin uygulanmasi ve yayginlastirilmasi.
o 3 ortaktan bir tanesi
mutlaka AB üyesi olmali
Avrupa Çapinda Tematik Aglar (Thematic Networks-TN)
Tematik aglar, belirli bir disiplinde ya da akademik konuda ortak çalismalar
yürütmek üzere akademik birlikler, meslek kuruluslari, özel sektör ve kamu
sektöründen gelen katilimcilar, hatta ögrenci organizasyonlarinin bir araya
gelmesi sonucu olusur. Burada temel amaç, üzerinde çalisilan konunun Avrupa
boyutunu vurgulamak, eger bir sorun alani söz konusu ise ortak çözümler üretmektir.
Bu aglarda ele alinacak konular belirli bir disipline has olabilecegi gibi
disiplinler arasi ya da çok disiplinli bir konu da olabilir.
Tematik Ag çalismalarina katilan kurumlardan biri koordinatör konumunda olup
bu konuma Avrupa Birligi Komisyonu ile yaptigi Kurumsal Anlasma (Institutional
Contract) çerçevesinde sahip olur. Komisyondan projeye gelecek mali destek
de katilimcilara bu kurum araciligiyla ulastirilir. Ayrica Tematik Ag projesi
sona erse de koordinatör kurum proje sonuçlarinin uygulanmasini ve yayginlastirilmasini
devam ettirerek Erasmus programindan özel destek alabilir.
Avrupa Kredi Transfer
Sistemi (European Credit Transfer System-ECTS):
Sokrates-Erasmus
kapsaminda desteklenen bir baska etkinlik alanini olusturan Avrupa Kredi Transfer
Sistemi bir akademik denklik sistemi olup, temel amaci farkli ülkelerin egitim
kurumlarinda ögrenim gören degisim ögrencilerinin aldiklari derslerin sonuçlarinin
olabildigince adil bir biçimde ilgili kurumlarca karsilikli olarak taninmasini
saglamaktir. Bu sistemin uzun vadeli amaci ise, kredi ve notlandirma konularinda
Avrupa çapinda standartlasmayi saglamak, böylelikle Avrupa Bütünlesmesinin
egitim boyutunu güçlendirmektir. Bu bakimdan Avrupa Kredi Transfer Sistemi,
yüksek ögrenim alaninda Avrupa çapinda geçerli bir 'ortak dil olarak nitelendirilmektedir.
Hazirlik Ziyaretleri
(Preparatory Visits-PV):
Sokrates-Erasmus
programina katilacak kurumlarin ikili anlasma imzalama süreçlerinde yapmalari
gereken hazirlik ziyaretleri de program tarafindan mali olarak desteklenmektedir.
Yukarida ayri ayri basliklar altinda ele alinan konular uygulamada kolaylik
saglamasi açisindan üç temel grup altinda yer alir:
Erasmus 1 : Üniversitelere 'Avrupa Boyutu' olan
etkinliklerinde saglanacak mali destek,
Erasmus 2 : Ögrenci ve ögretim görevlilerine yönelik bireysel mali
destek,
Erasmus 3 : Tematik Aglar
Daha fazla bilgi için;
http://www.europa.eu.int/comm/education/erasmus.html