ULAŞTIRMA LABORATUVARI

· Kuruluş Amacı

İnsanlığın tarihsel gelişimine bakıldığında, ulaşımın çok önemli bir faktör olduğu görülür. Yüzyıllar boyunca insanlar, ürünlerini satmak, ihtiyaç duydukları ürünleri almak, yeni yerler görmek ve keşfetmek amacıyla yolculuk yapmışlar ve bunun sonucunda da toplumlar arası ekonomik, sosyal ve kültürel ilişkiler, zaman içerisinde büyük gelişmeler göstermiştir. Diğer yandan bu yüzyılın başında motorlu taşıtların insanoğlunun emrine girmesi, ulaşım endüstrisinde radikal bir çok değişiklik meydana getirmiştir. Son yıllarda ulaşım hizmetlerine olan talebin artmasıyla beraber, özellikle karayollarında tıkanmalar olmakta; bunların sonucunda zaman kaybı ve gereğinden fazla yakıt tüketimi gibi yüksek maliyet ve çevresel kirlenmelere yol açan etkilerin yanı sıra, trafik kazaları meydana gelmektedir. Ayrıca üstyapı açısından bakıldığında, artan trafik hacmi ile birlikte yol üstyapılarında bozulmalar daha kısa sürelerde gerçekleşmektedir. Bu olumsuzlukların en aza indirilmesi, geleceğe yönelik planlı bir ulaşım politikasının izlenmesiyle mümkün olabilir. Böyle bir planlama ise ancak konusunda uzman mühendisler ve ulaşım planlamacılı ile gerçekleştirilebilir. Ulaştırma Programı ve laboratuvarının amacı, ülkemizdeki ulaşım sorunlarına çözüm getirebilecek, sadece karayolu üzerinde değil, diğer ulaşım sistemleri hakkında da bilgi sahibi, konusunda uzman mühendislerin yetişmesine katkıda bulunmak, ülkemiz ulaşım sistemlerinde karşılaşılan problemlere çözüm önerileri üretmektir.

Bu amaçla Ulaştırma laboratuvarının, halen yapılmakta olan standart yol malzemeleri (Bitüm, Agrega, karışımlar, vb.) deneylerinin yanında, sanayiden gelecek uygulamalı araştırma taleplerini karşılayacak tarzda donatılması hedeflenmektedir.

· Yapılan Analizler ve Çalışmalar

Ulaştırma Laboratuvarı’nda, karayolu ve havaalanları altyapısı ile ilgili olarak aşağıdaki deneyler yapılmaktadır:

Zemin ve Agrega Deneyleri:

Ø Elek Analizi,

Ø Atterberg Limitleri,

Ø Proctor deneyi (normal ve modifiye),

Ø CBR deneyi,

Ø Özgül ağırlık deneyleri,

Ø Agrega dane şekli ve yüzey yapısı deneyleri (AFNOR P18-564, ASTM C1252),

Ø Kum eşdeğerlik deneyi,

Ø Porozite deneyi.

Asfalt Deneyleri:

Ø Penetrasyon deneyi,

Ø Düktilite deneyi,

Ø Saybolt Fural Viskozimetre deneyi,

Ø Yumuşama noktası deneyi,

Ø Isıtma kaybı deneyi,

Ø İnce film halinde ısıtma kaybı deneyi,

Ø Soyulma deneyleri (Nicholson, Texas, AASHTO T283),

Ø Karışımlarda asfalt %’ si kontrol deneyi,

Ø Yanma ve parlama noktası deneyi.

Bitümlü Karışımlar Üzerinde Yapılan Deneyler ve Karışım Dizaynı:

Ø Marshall Metodu ile asfalt betonu karışım dizaynı,

Ø Sünme deneyi,

Ø İndirek çekme deneyi,

Ø Cilalanma Deneyi,

Ø Yeniden kullanım (recycling) deneyleri.

· Mevcut Cihazlar

Ø Hava Sirkülasyonlu Fırın-120 lt kapasiteli,

Ø Hava Sirkülasyonlu Fırın-60 lt kapasiteli,

Ø Düktilite Aleti,

Ø Penetrasyon Cihazı,

Ø İnce Film Halinde Isıtma Deney Aleti,

Ø Saybolt Fural Viskozimetresi,

Ø Yanma ve Parlama Noktası Deney Aleti,

Ø Santrifüj,

Ø CBR Deney Aleti,

Ø Marshall Test E Aleti,

Ø Marshall Sıkıştırıcısı ve Donanımları,

Ø Distilasyon Aleti ve Donanımları,

Ø Asphalt Tester,

Ø Cilalanma Deney Aleti,

Ø Düktilite Aleti,

Ø Yumuşama Noktası Deney Aleti,

Ø Elek Sarsma Cihazı,

Ø 15 kg kapasiteli (0.5 hassasiyetli) havada ve suda tartım yapabilen elektronik tartı,

Ø 300 g kapasiteli (0.001 hassasiyetli) Elektronik Tartı,

Ø 2 adet Mekanik Tartı,

Ø Mikser,

Ø Sıcaklığı Ayarlanabilir Kür Havuzu,

Ø Isıtıcı,

Ø Hava Banyosu (Isıtıcı),

Ø Santrifüjlü Extraktör,

Ø Distilasyon ,

Ø Sertlik Aleti (Mastik asfaltlar için penetrasyon tayini),

Ø Binder Geri Dönüşüm Cihazı,

Ø X-Y Yazıcı.

Ayrıca sarf malzemelerinden;

Ø 1 set TSE’ye, 1 set ASTM’ye uygun muhtelif özelliklerde elek takımları,

Ø Desikatör,

Ø 5 adet Piknometre,

Ø 2 Adet Balonjaja,

Ø Özgül Ağırlık Deney Tertibatı,

Ø Çok sayıda muhtelif tip kalıplar, deney aparatları, ölçü aletleri, termometreler.

Ayrıca Ulaştırma Laboratuvarına ek olarak Topoğrafya laboratuvarı mevcut olup; her türlü arazi ve harita ölçümlerini kapsayan, yeterli sayıda Nivo, teodolit, prizma, çelik şerit metre, jalon, çekül, fiş, kazık, balyoz, planimetre, vs ölçme aletleri bulunmaktadır.

· Araştırma Projelerine ve Döner Sermaye Projelerine Katkısı

Ulaştırma laboratuvarı deney aletlerinin çoğu Marshall yardımı kapsamında alınmış olup, çok yeni oluşturulmuş ve halen gerek bölüm ve gerekse laboratuvar çalışanlarının katkıları ile geliştirilmeye çalışılmaktadır. Bu nedenle araştırma projelerine de çok yeni başlanmış olup halen devam eden 2 AFS projesi bulunmaktadır.

Döner sermaye kapsamında tüm Ulaştırma A.B.D personeli halen “Tekel Çamaltı Tuzlasında” topoğrafik ölçüm hizmeti vermektedir.

· Geçmişte Yapılan ve Yapılmakta Olan Projeler

Ø DEÜ-BAP, Proje No: 0922.20.01.22 (2000): “Bitümlü Karışımlarda Kullanılan Agreganın Köşeliliğinin Tekerlek İzi Oluşumu Üzerine Etkisi”, Danışman: Prof. Dr. Mehmet Uluçaylı, Araştırıcı: Araş.Gör. Ali Topal.

Ø DEÜ-BAP (2000): “Yaya Akımlarının Modellenmesi ve Yaya Güvenliği”, Danışman: Prof. Dr. Mehmet Uluçaylı, Araştırıcılar: Yard.Doç.Dr. Serhan Tanyel, Öğr.Gör.Dr. Burak Şengöz, Araş.Gör. Ali Topal.

· Özel ve Kamu Kuruluşlarına Verilen Hizmetler

Bu konuda bazı firmalarla küçük çaplı (bildiri, makale) araştırma çalışmaları yapılmaktadır. Bu konuda Öğr. Gör. Burak Şengöz ve Araş. Gör. Ali Topal ile bir yalıtım firması tarafından “Bitümlü Çatı Örtü Kaplamalarının Bitümlü Sıcak Karışımlarda Kullanılması” konulu çalışma yapılmış ve bildiri olarak sunulmuştur. Halen bu konunun proje haline getirilmesi ile ilgili çalışmalar ve görüşmeler sürmektedir.

Ayrıca İstanbul, İzmir ve Ankara da bulunan yol üstyapısı firmaları ile araştırma ve uygulamaya yönelik karşılıklı görüş alışverişleri ve danışmanlık hizmetleri verilmektedir.

Ulaştırma laboratuvarı, aşağıda belirtilen araştırma olanaklarına sahip olup, yine aşağıda belirtilen danışmanlık hizmetleri verilmektedir;

Araştırma Olanakları:

Ø Bitüm ve bitümlü karışımlarla ilgili araştırma konuları,

Ø Asfalt katkı malzemeleri performans analizleri,

Ø Asfalt betonunun yorulma karakteristikleri tayini,

Ø Modifiye asfaltların stabilite, akma ve yorulmaya etkileri,

Ø Geridönüşüm ve atık malzemelerin yeniden kullanımı,

Ø Yeni kaplama yöntemleri.

Danışmanlık Hizmetleri:

Ø Yol ve pist üstyapıları,

Ø Yol malzemeleri (agrega, bitüm, emülsiyon v.b.),

Ø Üstyapı dizaynı,

Ø Ulaştırma ve trafik konuları (güzergah ve kavşak düzenleme çalışmaları sinyalizasyon).

· Yapılması Hedeflenen Gelişmeler ve Projeler

Halen 2004 öğretim yılında başlamak üzere, “Beton Yollar” ve “GIS Tabanlı Ulaşım Sistemleri” hakkında 2 Adet DPT projesinin ön hazırlıkları devam etmektedir.

Ayrıca Ulaştırma Laboratuvarı imkanlarının ve yeni teknoloji deney aletlerinin alınmasına yönelik olarak 6. çerçeve projesi kapsamındaki projelere katılım için ön görüşmeler devam etmektedir.

Laboratuvarımızda mevcut olmayan deney aletleri ile deney yapabilmek üzere bazı yol firmaları, Karayolları Genel Müdürlüğü ve Bölge Müdürlükleri ile ortaklaşa çalışılmaktadır.

· Laboratuvar Çalışanları

Öğr.Gör. Dr. Burak Şengöz (Laboratuvar Sorumlusu)

Araş.Gör. Ali Topal

Araş.Gör. Mustafa Özuysal

· İletişim Adresi ve Telefonu

Adres : DEÜ Mühendislik Fakültesi, İnşaat Mühendisliği Bölümü, Kaynaklar Kampüsü 35160 Buca-İZMİR.

Tel : 0 – 232 – 4531008 / 1038 – 1039 – 1040