DOKUZ EYLÜL ÜNiVERSiTESi MÜHENDiSLiK FAKÜLTESi

  ·         Kuruluş Amacı

 

1980’li yılların başlarında oluşturulmaya başlanan Hava Kirliliği Laboratuvarının kuruluş amacı, eğitim-öğretim faaliyetlerinde deneysel uygulamalar yapmak, hava kirliliği ve kontroluna ilişkin araştırmalar yapmak,  sanayi tesisleri ile resmi kurum ve kuruluşlara ölçüm ve danışmanlık hizmeti vermektir. Çevre Mühendisliği Bölümü Hava Kirliliği Laboratuvarı, 20 yılı aşkın süredir bu amaca uygun olarak kendini yenileyen ve geliştiren, uluslararası standartlarda ölçümler yapan ve çok sayıda ulusal ve uluslararası projede yer almış, sadece İzmir’e değil, Ege, Marmara ve Akdeniz Bölgelerine de hizmet veren bir laboratuvara dönüşmüştür.

 

·       Yapılan Analizler ve Çalışmalar

 

Hava Kirliliği Laboratuvarında yapılan ölçümler, dış havada ve kirletici kaynaklarda gaz ve tozların örneklenmesini, analizini ve değerlendirilmesini kapsar. Özel durumlarda bu ölçümler çalışma ortamlarındaki çalışmalarla da ilgilendirilebilmektedir. Bu ölçüm hizmetleri genel başlıkları ile aşağıda verilmiştir:

Ø      Yakma tesisleri baca gazı analizleri (gaz ve toz kirletici konsantrasyonları, baca gazı çıkış hızı ve hacimsel gaz debisi ölçümü),

Ø      Kirletici kaynaklarda özel toz emisyonları,

Ø      Kirletici kaynaklarda organik gaz ve buhar emisyonları,

Ø      Atmosfer ve çalışma ortamında tozların kimyasal bileşimi ve irilik dağılımları,

Ø      Atmosfer ve çalışma ortamında gaz kirleticilerin analizi,

Ø      Gaz ve toz kontrol sistemlerinin verim testleri,

Ø      Toz emisyonu ölçüm cihazlarının kalibrasyonu,

Ø      Kirletici kaynaklarda ve dış havada koku ölçümü.

 

Bu ölçüm hizmetlerinin yanı sıra laboratuvarımızda hava kalitesi modelleme çalışmaları da yapılmaktadır. Bu amaçla bilgisayar destekli modelleme imkanları kullanılmakta ve bunlar dış hava ölçümleriyle ilgilendirilerek hava kirlenmesi haritalarına dönüştürülmektedir.

 

·       Mevcut Cihazlar

 

Ø      Tam otomatik izokinetik baca gazı toz örnekleme cihazı ( Andersen Auto-5),

Ø      Yarı otomatik izokinetik baca gazı toz örnekleme cihazı (Zambelli),

Ø      Yanma gazları ve yanma verimliliğine yönelik baca gazı analiz cihazları (MRU 95/3 CD ve TESTO 350),

Ø      Sıcaklık, nem ve hız ölçüm cihazı (TESTO),

Ø      Hız ölçümlerinde kullanılan basınç ölçerler ve pitot tüpleri (“standart tip” ve “S tipi”),

Ø      Özel gaz emisyonları örnekleme sistemleri,

Ø      Koku ölçüm cihazı,

Ø      Yüksek hacimli toz örnekleyici,

Ø      Toplam askıda partikül madde (TSP) ve organik kirletici (PUF) örnekleyici,

Ø      Dış hava ve çalışma ortamı ölçümlerinde kullanılan değişik toz ve gaz kirletici örnekleme düzenekleri,

Ø      Meteoroloji ölçüm cihazı,

Ø      Ultra-mikro, mikro ve hassas analitik teraziler,

Ø      Gaz kromatografisi cihazı (FID dedektörlü),

Ø      Gaz kromatografisi termal desorpsiyon cihazı,

Ø      Standart gazmetreler,

Ø      Yağ daldırmalı mikroskop,

Ø      pH metre ve spektrofotometreler,

Ø      Etüv ve yakma fırınları,

Ø      Derin dondurucu ve buzdolapları,

Ø      Laboratuvara ait bir ölçüm aracı ve Kaynaklar yerleşkesinde kurulmuş bir ölçüm parkı.

 

 

 

·       Araştırma Projelerine ve Döner Sermaye Projelerine Katkısı

 

Hava kirliliği ile ilgili olarak Bölümdeki bilimsel proje hizmetlerinin tamamına yakın bir bölümünde hava kirlenmesi laboratuvarının desteği olmuştur. Bu projelerin arasında TÜBİTAK ve Üniversitemiz Rektörlüğü tarafından desteklenen bilimsel araştırma projeleri, uluslararası araştırma projeleri ve döner sermaye kapsamında yapılan araştırma ve uygulama projeleri yer almaktadır. Bilimsel araştırmalarımız, pek çok kez laboratuvarımızın döner sermaye gelirlerinden desteklenmektedir.

 

 

·       Geçmişte Yapılan ve Yapılmakta Olan Projeler

 

Ø              Uluslararası LIFE00/TCY/TR000009 Projesi (2002-devam etmektedir): “Odorous Emissions and Immissions Management Policy in Turkey”.

Ø              TÜBİTAK-İÇTAG/033 (2002-devam): “Organik Klorlu Pestisitlerin ve Poliklorlu Bifenillerin Yarı Kırsal İzmir Atmosferinde Ölçülmesi”. Doç.Dr. Mustafa Odabaşı (İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü ile birlikte).

Ø              TÜBİTAK (2000): “Hava Kirleticilerin ekotoksik değerlendirilmesi”. Aysen Müezzinoğlu/ Mustafa Odabaşı. (Sezin Çalık-Y.Lis.tezi, Ayşe Bozlaker-Y.Lis. tezi ve süren kısmıyla S.Ç.Çizmecioğlu Doktora tezi çalışmalarına kısmi destek vermiş olup halen bazı nedenlerle belirsizlik içerisindedir.)

Ø              BATIÇİM A.Ş. Çevre Hava Kalitesi Ölçümü, 2002.

Ø              PETKİM Çevre Hava Kalitesi Etüdü, 2002.

Ø              İzmir kentinde İç Körfez’de kokunun niteliğini ve seviyesini belirleme projesi, 2002 (İZSU tarafından desteklenmiştir.)

Ø              İzmir Temiz Hava Planı, 2002. (İzmir Valiliği Çevre Vakfı tarafından desteklenmiştir.)

Ø              İzmir çevresindeki ormanlarda asit yağış etkisi projesi, 2002 (İzmir Valiliği Çevre Vakfı tarafından desteklenmiş ve İstanbul Üniversitesi Orman Fakültesi ile birlikte gerçekleştirilmiştir).

Ø              ULUSLARARASI Air Quality and Urban Development in İzmir, Turkey, 2000 (Almanya Volkswagen Vakfı tarafından desteklenen bu proje Almanya’dan iki üniversite ve Ege Üniversitesi ile birlikte gerçekleştirilmiştir.)

Ø              TÜBİTAK-YDABÇAG-198Y094 (2000): “Ege Bölgesi Emisyon Envanteri”.

Ø              ULUSLARARASI “AIDAIR-An Integrated Decision Support System for Urban Air Quality Management”, EUREKA-1388 Kodlu Proje, (TÜBİTAK tarafından da desteklenmiştir), 2000.

Ø              İzmir Körfezinde kireç kontroluyla koku giderimi çalışmaları, 1999. (Öztüre Holding ile birlikte gerçekleşmiştir.)

Ø              Kuru desülfürizasyon prosesi geliştirme projesi, 1998. (Öztüre Holding tarafından desteklenmiştir.)

Ø              TÜBİTAK-YDABÇAG-469/EURO (1998): “Hava Kirletici Emisyon Envanteri (EUROTRAC/GENEMIS-II)”.

Ø              TÜBİTAK-YDABÇAG-116 (1996): “Hava Kirletici Emisyon Envanteri (EUROTRAC/GENEMIS)”.

Ø              “İzmir-Aliağa Nemrut Sanayi Bölgesi’nin Kirlilik Yükünün ve Çevre Taşıma Kapasitesinin Belirlenmesi Etüdü”, 1996. (Sanayi Bakanlığı ve DEÜ Araştırma Fon Saymanlığı tarafından desteklenmiştir.)

Ø              ULUSLARARASI “Air Quality in Izmir” Japon Araştırma Kurumu (JCR) için  yapılmıştır. (1995)

Ø              ULUSLARARASI Japon EPDC firması için Aliağa Nemrut Sanayi Bölgesinde Hava Kalitesi çalışmaları. (1993-1994)

Ø              "T.K.İ. Ege Linyitleri İşletmesi Kömürlerinin Klasik Yakma Sistemlerinde Yanma Sonucu Oluşturdukları Emisyonların Etüdü", 1994. (Maden Mühendisliği Bölümü ile birlikte gerçekleştirilmiştir.)

Ø              TÜBİTAK-DEBAG 126/G (1994): “Organize Sanayi Bölgelerinde Çevre Kirliliğini Minimize Edici Teknolojilerin ve Maliyet Boyutlarının Belirlenmesi”.

Ø              DEÜ-BAP, Proje No: 922.901.01 (1993): "Katı Maddelerin Yanmasıyla Oluşan Kirlenme ve Kontrolu”. Müezzinoğlu, A., Bayram, A., Odabaşı, M.

Ø              "Tunçbilek Kömürünün Çevre ve Hava Kirliliğine Olan Etkilerinin Etüdü", 1992. (Maden Mühendisliği Bölümü ile  birlikte gerçekleştirilmiştir.)

Ø              “İzmir Atıksu Arıtma Tesisi Çevresel Etki Değerlendirme Raporu”, 1998 (koku modellemesi yapıldı.)

Ø              Bayram, A., Seyfioğlu, R., Demircioğlu, H., “Sümerbank Holding A.Ş. Bursa Merinos Yünlü Sanayi İşletmesi Emisyon Tespit ve Değerlendirmesi”,  1997.

Ø              Müezzinoğlu, A., Bayram, A., Odabaşı, M., Yılmaz, Z., “SEKA-Balıkesir Tesisleri Hava Kirlenmesi Etüdü”,  1995.

Ø              Müezzinoğlu, A., Bayram, A., Odabaşı, M., “Aliağa Nemrut Sanayi Bölgesi Çevre Durum Tespit Raporu”, 1994. (Aliağa Belediyesi tarafından desteklenmiştir.)

Ø              "Çimentaş Güney Projesi Çevresel Etki Değerlendirme Raporu", 1993.

Ø              Müezzinoğlu, A., Bayram, A., Odabaşı, M., Yılmaz, Z., “SEKA-Balıkesir Tesisleri Hava Kirlenmesi Etüdü”, 1993.

Ø              Müezzinoğlu, A., Bayram, A., Odabaşı, M., Yılmaz, Z., “SOMA Hava Kirlenmesi Etüdü”, 1993.

Ø              Müezzinoğlu, A., Bayram, A., Odabaşı, M., Yılmaz, Z., “SEKA-Balıkesir Tesisleri Hava Kirlenmesi Etüdü”,1990.

Ø              Müezzinoğlu, A., Bayram, A., Odabaşı, M., Yılmaz, Z.,  “Air Quality Assessment Program Around The Proposed Thermal Power Station near Aliağa-İzmir/Turkey”, 1992, (Japon EPDC firması için hazırlanmıştır.)

 

·         Özel ve Kamu Kuruluşlarına Verilen Hizmetler

 

Hava Kirliliği Laboratuvarının, bilimsel araştırma faaliyetlerinin yanısıra bir diğer çalışma alanı   sanayiye vermiş olduğu hizmetlerdir. Bu hizmetler, sanayi tesislerinin izin işlemleri için yapılan ölçümler, projelendirme için veri teminine yönelik ölçümler, kalibrasyon hizmetleri ile ARGE ve teknoloji geliştirme hizmetleridir. Bunların bir bölümü yukarıda listelenmiştir.

 

Ege Bölgesi Sanayi Odası’nın önderliğinde ve bazı sanayicilerin maddi destekleri ile pirinanın yakıt olarak kullanımı konulu araştırma projemiz devam etmektedir. Bu projede, pirinanın temiz yakıt olarak kullanımı için uygun yanma koşulları ve buna uygun yakma tesisi tipleri belirlenecektir.

 

Öztüre Holding ile “İzmir Körfezinde kireç kontroluyla koku giderimi” ve “kuru desülfürizasyon prosesi geliştirilmesi” konularında iki araştırma  projesi gerçekleştirilmiştir.

 

·         Yapılması Hedeflenen Gelişmeler ve Projeler

 

Hava kirlenmesi laboratuvarı üstlendiği misyonu sürdürebilmek için finansman olarak kendi kazancı ile ayakta kalabilecek durumdadır. Ulusal ve uluslararası proje destekleri ile sahip olunan cihazların geliştirilmesi ve modernleştirilmesi, yeni cihaz ve ekipmanlarla laboratuvarın araştırma ve hizmet alanının genişletilmesi hedeflemektedir.

 

Hedeflerimizden en önceliklisi, en kısa sürede mikro seviyeli organik kirleticilerin ölçümünde kullanılan GC/MS/MS cihazına sahip olmaktır. Bu cihazla havada çok düşük seviyelerde (ppb-ppt) bulunan organik kirleticilerin ölçümü yapılabilecektir. Ülkemizde son yıllarda sayısı hızla artmakta olan atık yakma tesislerinde oluşan dioksin ve furan gibi tehlikeli organik kirleticilerin ölçümü de sadece bu cihazla yapılmaktadır ve bu ölçümler şu anda Türkiye’de hiçbir kurum tarafından yapılmamaktadır. Diğer hedeflerimizden biri ise ICP-MS cihazı ile hava kalitesi ölçüm cihazları veya mobil hava kalitesi ölçüm aracı oluşturulmasıdır. 

 

·         Laboratuvar Çalışanları

 

Prof. Dr. Aysen Müezzinoğlu (Laboratuvar Sorumlusu)

Doç.Dr. Abdurrahman Bayram (Laboratuvar Sorumlusu)

Doç.Dr. Mustafa Odabaşı

Çev.Y. Müh. Remzi Seyfioğlu

Uzman Dr. Tolga Elbir

Uzman Hulusi Demircioğlu

Araş.Gör. Faruk Dinçer

Uzman Hasan Altıok

Araş.Gör. Sinan Yatkın

 

·         İletişim Adresi ve Telefonu

 

Adres    : DEÜ Mühendislik Fakültesi, Çevre Mühendisliği Bölümü, Kaynaklar Kampüsü 35160 Buca-İZMİR.

Tel         : 0 – 232 – 4531008 / 1080

Faks      : 0 – 232 – 4531153