FAKÜLTEMİZDE YENİ AÇILIMLAR

" TÜBİTAK- DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ, ÜNİVERSİTE-SANAYİ ORTAK ARAŞTIRMA MERKEZİ
KURULUŞ ÇALIŞMALARI

Bölgemizdeki sanayi kesimleri ile Dokuz Eylül Üniversitesi arasında etkileşimi sağlamak, teknolojik yaratıcılığı artırmak ve endüstriyel gelişme için temel ve uygulamalı araştırmalar yapmak amacı ile İzmir' de TÜBİTAK'ın desteği ile Üniversite-Sanayi Ortak Araştırma Merkezi kurulmaya çalışılmaktadır. Türkiye'nin en büyük metropol kentlerinden biri olan İzmir, sahip olduğu potansiyele gerekli dinamikleri katarak, yeni bir sanayileşme hamlesi başlatmak zorundadır. Bu süreçte bölge üniversitelerine, özellikle mühendislik disiplinlerinde faaliyet gösteren bölümlere önemli görevler düşmektedir. Dolayısıyla, Dokuz Eylül Üniversitesi'nde kurulacak Üniversite-Sanayi Ortak Araştırma Merkezi'nin İzmir' de Üniversite-Sanayi Işbirliğini hayata geçirmek ve var olan ilişkileri kuvvetlendirmek için ideal bir zemin oluşturacağı düşünülmektedir. TÜBİTAK Üniversite Sanayi Ortak Araştırma Merkezleri Programı, ilke olarak, kurulacak merkezlerin dar kapsamlı olması ve katılımcı sanayicilerin gereksinimleri yönünde tanımlanmış spesifik bir teknolojik alanda çalışması öngörülmektedir. Bu nedenle yapılan ön araştırmalar sonucu böyle bir araştırma merkezinin "Doğal Taş Sektörü" temelinde kurulması öngörülmüştür. Bu nedenle kurulacak olan merkezin adı "Türkiye Doğal Taş Araştırma Merkezi" olması öngörülmektedir.

TÜBİTAK-Üniversite Sanayi Ortak Araştırma Merkezi Ile Hedeflenen Amaçlar

ÜSAMP, Üniversite ve sanayi kesimlerinin, teknolojik yaratıcılıkta ve endüstriyel gelişmelerde temel ve uygulamalı araştırmalar aracılığı ile etkileşimini sağlamak üzere TÜBİTAK tarafından başlatılan bir programdır. Bu programla,

o Sanayicilerden ve devletten sağlanan kaynakların, üniversite-sanayi işbirliğini özendirici yönde ve sanayicinin benimsediği araştırma konularında kullanılması,
o Araştırmaların endüstriyel ve teknolojik gelişmeler doğrultusunda yoğunlaştırarak bilgi birikimi sağlanması,
o Bu konularda deneyimli mezunlar yetiştirilmesi,
o Üniversitenin araştırma potansiyelinin artırılması, belirli bir süre sonunda sanayici ve diğer kaynaklardan sağlanan fonlar ile kendi kendine yeten merkezlerin oluşturulması

amaçlanmaktadır.

Neden Doğal Taş Sektörü ve Neden Dokuz Eylül Üniversitesi

Doğal taş sektörünün sahip olduğu dinamik yapı nedeniyle böyle bir merkezin kurulması için en önemli teknolojik alanlardan bir tanesi de mermer sektörü olarak görülmüştür. Bu sektörün belirlenmesinde sanayicilerden gelen kişisel ve sektörel örgüt talepleri de etkili olmuştur. Dünyada doğal taşlara olan talebin hızla artması karşısında, dünya rezervinin önemli bir bölümünü elinde bulunduran Türkiye'nin , teknolojik gelişmeyi yakalamak, endüstrileşme aşamasına ulaşmak, ihracatını arttırmak ve rekabet koşullarını sağlamaya yönelik yeni atılımlar yapması gerekmektedir. Ülkemiz, AB üyesi diğer ülkelerin doğal taş sektörleri ile rekabet edebilecek rezervlere sahip olduğu halde, çağın gerektirdiği politik ve teknolojik yeniliklerde azda olsa geciktiği için dünya sıralamasındaki gerçek yerini henüz alamamıştır. AB ülkelerinin büyük bir bölümünde mermer ve granit üretiminde yıllardır modern teknolojiler uygulanmaktadır. Bunun sonucu olarak, bu ülkeler doğal kaynaklarının önemli bir bölümünü faaliyete geçirdikleri için yeni doğal taş kaynakları olan ülkeler aramaktadırlar. Konu bu açıdan ele alındığında Türkiye, AB ülkeleri için yeni yatırım alanı ve doğal taş ürünleri satın alabilecekleri bir ülke konumunda görülmektedir.

Türkiye mermer endüstrisinde önemli bir paya sahip olan Ege Bölgesi doğal taş kaynakları bakımından çok zengin bir bölge konumundadır. Türkiye'nin mermer rezervi sağlıklı bir şekilde işletilebilirlik ve ekonomik anlamda üretilebilirlik açısından belirlenmese de bugün için bilinen rezervlerin % 71' inin Ege Bölgesi'nde olduğu görülmektedir. Mermer üretiminde ise 2003 yılı kesinleşmiş rakamlara bakıldığında toplam üretimin % 51,7 sinin bu bölgeden yapıldığı , toplam ihracat içerisindeki payının da 2003 yılı rakamlarına göre 159 milyon $ ile toplam ihracat bazında % 52'lik bir paya sahip olduğu görülmektedir. Uluslararası çapta düzenlenen Mermer Ihtisas Fuarı İzmir'de yer almaktadır. Kurulacak olan merkezin neden İzmir'de ve neden doğal taş merkezli olması gerektiği açıkça görülmektedir.

Türkiye' de doğal taşlar konusunda en fazla yetişmiş bilim adamı kadrosu Dokuz Eylül Üniversitesinde yer almaktadır. Mermercilik konusunda lisans ve yüksek lisans düzeyinde Mühendislik Fakültesinin Maden ve Jeoloji Mühendisliği Bölümlerinde müfredat programlarında mermer içerikli dersler vardır ve bu güne kadar bir çok tez, makale, kitap ve araştırma raporları çalışmaları yapılmıştır. Mermer programının yer aldığı, kendisine ait laboratuvarlar, araştırma ocakları, mermer araştırma atölyesi ve araştırma fabrikasına sahip Torbalı Meslek Yüksek Okulu Dokuz Eylül Üniversitesinin bir birimi olarak sektöre ara eleman yetiştiren bir eğitim kurumu durumundadır. Bu araştırma merkezinin kurulması durumunda İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü, Ege Üniversitesi, Pamukkale Üniversitesi, Muğla Üniversitesi, Adnan Menderes Üniversitesi ve Celal Bayar Üniversitesi gibi yakın üniversiteler ile işbirliği yapma şansı mevcuttur.

Kurulacak Olan Türkiye Doğal Taş Araştırma Merkezinin Yapısı

Merkezde, kuruluş amacına uygun şekilde "Mermer Işletmeciliği", "Fabrika-Proses Mühendisliği", "Yazılım-Otomasyon ve CAD-CAM", "Kalite Kontrol ve Laboratuvar", "KesmeTeknolojileri" ve "Çevre Teknolojileri" alanlarında sektörce benimsenecek araştırma konuları, üniversitedeki bilgi birikimi ile sanayide kazanılan bilgi ve tecrübe birleştirilerek endüstriyel araştırmalar şeklinde gerçekleştirilecektir. Bu bağlamda, sanayi kuruluşları ziyaret edilecek, teknik elemanlarla ilişki kurulup sorunlar öğrenilecek, gerektiğinde karşılıklı bilgi alışverişi yapılabilecek toplantılar düzenlenecektir.

Merkezin yapısı Genel Kurul, Danışma Kurulu, Yönetim Kurulu, Merkez Müdürü ve gerekli birimlerden oluşacaktır. Merkezdeki aktiviteler "sürekli personel" ve "ihtiyaç esaslı personel" diye adlandırılan iki tip personel tarafından gerçekleştirilecektir. Sürekli personel olarak başlangıçta bir merkez müdürü, bir sekreter ve iki uzman mühendisin görev yapması öngörülmüştür. Ihtiyaç esaslı personel olarak da özellikle AR-GE projeleri, eğitim ve danışmanlık hizmetlerinde faydalanılmak üzere, üniversiteden ve sanayiden, konusunda uzman kişiler görevlendirilecektir. Yönetim Kurulunda ağırlık Sanayiciler tarafında olduğundan ve muhasebe yapısı tamamen bağımsız bir şirket yapısında oluşturulacağı için bürokratik hantallıktan arındırılmış dinamik bir merkez konumunda olması öngörülmektedir. Üniversite bu merkeze bina, altyapı, yetişmiş öğretim üye ve elemanlarıyla destek verecektir. Sanayicilerin katkısı oranında da TÜBİTAK tarafından parasal kaynak aktarılacaktır. Merkezin mali ve bilimsel teknik çalışmaları ise TÜBİTAK tarafından denetlenecektir.

Kurulacak Olan Türkiye Doğal Taş Araştırma Merkezinin Getireceği Yenilikler

Bugüne kadar yürütülen çalışmalardan alınan sonuçlara göre, böyle bir Üniversite-Sanayi Ortak Araştırma Merkezi'ne İzmir'in sanayinin ihtiyacı olduğu ve sanayicinin de Merkez'in oluşumuna katkıda bulunmaya hazır ve istekli olduğu ümit edilmektedir. Kurulacak olan Araştırma Merkezi ile;

o Bilimsel olarak en üst seviyede ve endüstri ile yakından ilgili araştırma ve geliştirme çalışmalarını yönetmek;
o Öğrencileri, rekabetin her gün artmakta olduğu global pazarda tatminkar ve yüksek konumlara erişebilmeleri için, imalat mühendisliği konusunda eğitmek;
o Büyük, orta ve küçük ölçekli şirketlere yenilikçi ve yüksek üretkenlikteki gerçek boyutta imalat işlemlerinin geliştirilmesinde ve hayata geçirilmesinde yardımcı olmak;
o Seri üretimin ve kalitenin iyileştirilmesi için teknikler geliştirmek;
o Mühendislik öğrencileri ile mühendislerin; en son tekniklerle imalat işlemleri konularında, hizmet içi eğitimi için, yönlendirici nitelikte "multi-media" modülleri geliştirmek.
o Avrupa Birliğine giriş sürecindeki ülkemizin Mermer Sektörünün ihtiyacı olan konularda gerekli hizmetlerin yerine getirilmesinde öncü bir kuruluşun ve çözüm üretim merkezinin oluşturulması

hedefleri gerçekleştirilebilecektir. Mart-2004 tarihinden itibaren AB sürecinde yurt içi ve yurt dışı pazarlarda ürünlerimizin kabul görmesi ve ekonomimizin süratle canlanması bu tip kuruluşların hayata geçirilmesi ile mümkün olabilecektir.

ÜSAM PROJESI HAZIRLAMA EKIBI:

Prof. Dr. Turgay ONARGAN (Koordinatör)
Prof.Dr. Cüneyt GÜZELIŞ (Dekan)
Doç.Dr. Müjgan ŞALK (Dekan Yard.)
Yard. Doç.Dr. Nejat KUN
Uzman Ferah TÜRKMEN BACAKOĞLU
Yard. Doç. Dr. Bülent ÖNAY
Araş.Gör.Dr. A. Hamdi DELIORMANLI
Uzman Dr. Tayfun ÇIÇEK
Araş.Gör. Halit YAZICI
Araş.Gör. Kerim KÜÇÜK
Araş.Gör. Mete KUN